1.
Những quan điểm cơ bản về giáo dục, đào tạo trong Văn kiện Nghị quyết Đại hội
Đại biểu toàn quốc lần thứ XI Đảng cộng sản Việt Nam
Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI Đảng cộng sản
Việt Nam
đã chỉ ra những quan điểm cơ bản cho sự nghiệp phát triển giáo dục- đào tạo của
đất nước ta hiện nay, bao gồm các quan điểm chính:
Một là, tiếp tục khẳng định rõ sứ mệnh, mục tiêu, vai trò của giáo dục, đào
tạo: “ Giáo dục và đào tạo có sứ mệnh nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân
lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng phát triển đất nước, xây dựng nền
văn hóa và con người Việt Nam. Phát triển giáo dục và đào tạo cùng với phát
triển khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu; đầu tư cho giáo dục và đào
tạo là đầu tư phát triển”[1].
Hai là, Đại hội đã khẳng định phải: “Đổi
mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại
hóa, xã hội hóa; đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy và học. Tập
trung nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, coi trọng giáo dục đạo đức, lối
sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành”[2].
Ba là, Đại hội cũng đã chỉ rõ: “ Đổi mới cơ chế quản lý giáo
dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục…Tăng cường tính tự
chủ, tự chịu trách nhiệm của các cơ sở giáo dục, đào tạo. Thực hiện hợp lý cơ
chế tự chủ đối với các cơ sở giáo dục, đào tạo gắn với đổi mới cơ chế tài chính.
Làm tốt công tác xây dựng, quy hoạch, kế hoạch phát triển, quản lý mục tiêu,
chất lượng giáo dục, đào tạo. Phát triển hệ thống kiểm định và công bố công
khai kết quả kiểm định chất lượng giáo dục, đào tạo. Tổ chức xếp hạng cơ sở
giáo dục, đào tạo. Tăng cường công tác thanh tra; kiên quyết khắc phục các hiện
tượng tiêu cực trong giáo dục, đào tạo” [3].
Bốn là, Đại hội đã chỉ rõ: “ Xây dựng môi trường giáo dục
lành mạnh, kết hợp chặt chẽ giữa nhà trường với gia đình và xã hội; xây dựng xã
hội học tập, tạo cơ hội và điều kiện cho mọi công dân được học tập suốt đời” [4].
Hệ thống các quan điểm đó là một chỉnh thể hoàn chỉnh
có vai trò định hướng, chỉ đạo toàn bộ sự nghiệp xây dựng, phát triển nền giáo
dục của nước ta. Đây vừa là mục tiêu, vừa là giải pháp căn bản hết sức quan
trọng để thực hiện thắng lợi sự nghiệp đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới,
tạo nền tảng để đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo
hướng hiện đại; góp phần đắc lực vào thực hiện mục tiêu xây dựng nước Việt Nam
xã hội chủ nghĩa dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Để thực
hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội lần thứ XI Đảng cộng sản Việt Nam về vấn đề
phát triển giáo dục- đào tạo, đòi hỏi tất cả các lực lượng của toàn xã hội cần
quán triệt sâu sắc và thực hiện có hiệu quả toàn bộ các quan điểm trên với một
tinh thần trách nhiệm chính trị cao với sự quyết tâm, đồng thuận lớn; trong đó
bản thân ngành giáo dục phải là lực lượng nòng cốt.
2.
Vận dụng các quan điểm cơ bản của Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ
XI về giáo dục, đào tạo trong đổi mới nội dung đào tạo ở Trường Sĩ quan Chính
trị hiện nay
Vận dụng các quan điểm cơ bản của Nghị quyết Đại hội
Đại biểu toàn quốc lần thứ XI vào đổi mới nội dung đào tạo ở TSQCT hiện nay là
một trong những giải pháp cơ bản, quan trọng để nâng cao chất lượng đào tạo của
Nhà trường. Thực tiễn thời gian vừa qua, trong điều kiện còn rất nhiều khó
khăn, nhưng Nhà trường đã lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ nhiều vấn đề để
giữ vững và nâng cao chất lượng đào tạo; trong đó việc đổi mới nội dung đào tạo
đã có nhiều chuyển biến tích cực. Đánh giá của Đảng ủy TSQCT đã chỉ rõ: “Đã có
nhiều cố gắng trong việc đổi mới, hoàn thiện mục tiêu, chương trình, nội dung
đào tạo (hoàn thiện được 11 chương trình, xây dựng mới 03 chương trình đào
tạo); các chương trình hoàn thiện và xây dựng mới đã có nhiều cố gắng thực hiện
theo tinh thần “chuẩn hóa, hiện đại hóa”.
Chất lượng giảng dạy có nhiều chuyển biến tốt” [5]. Bên
cạnh những ưu điểm đã đạt được, thì vẫn còn nhiều tồn tại, bất cập trong đổi
mới nội dung dạy học của Nhà trường. Điều đó đã được Đảng ủy TSQCT chỉ rõ: “
Chuẩn hóa nội dung, chương trình đào tạo có mặt chưa khoa học, hợp lý giữa lý
thuyết và thực hành… chưa cập nhật kịp thời những nội dung mới, những vấn đề
thực tiễn đặt ra…”[6]. Mặt
khác, kết quả đi thực tập của học viên thời gian qua được các đơn vị nhận xét
bên cạnh những ưu điểm cơ bản thì vẫn còn bộc lộ những hạn chế cả về kỹ năng
thực hành, khả năng tổ chức chỉ huy, quản lý và điều hành hoạt động của đơn vị
ở học viên còn nhiều khiếm khuyết. Tình
hình trên đòi hỏi cần quán triệt sâu sắc, vận dụng sáng tạo, có hiệu quả các
quan điểm của Đại hội XI, nhất là quan điểm về “chuẩn hóa, hiện đại hóa” vào
thực tiễn quá trình đào tạo; trong đó đổi mới nội dung đào tạo của Nhà trường
hiện nay đang là vấn đề có ý nghĩa trực tiếp đối với việc nâng cao chất lượng
đào tạo.
Chuẩn hóa, hiện đại hóa nội dung đào tạo ở Trường Sĩ
quan Chính trị hiện nay là một quá trình xây dựng, xác định và lựa chọn nội
dung đào tạo của Nhà trường đáp ứng được những tiêu chuẩn căn bản của một
trường đại học đào tạo đội ngũ cán bộ chính trị cấp phân đội trong quân đội. Đồng
thời bảo đảm cho nội dung đào tạo phù hợp với trình độ hiện đại của khoa học -
công nghệ và văn hóa. Chuẩn hóa, hiện đại hóa nội dung đào tạo của Nhà trường hiện
nay cần thực hiện các vấn đề chính là:
Thứ nhất, đảm bảo tính chính
trị, tư tưởng, tính pháp lý của nội
dung đào tạo. Bao gồm các
vấn đề chính là: Nội dung đào tạo cán bộ chính trị cấp phân đội. Phải quán
triệt sâu sắc quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường
lối của Đảng Cộng sản Việt Nam, có tác dụng thiết thực trong công cuộc đấu
tranh giai cấp trên lĩnh vực chính trị, tư tưởng; Nội dung đào tạo phải góp
phần quan trọng đối với việc giáo dục xây dựng, hình thành, phát triển các phẩm
chất nhân cách người cán bộ chính trị cấp phân đội theo mô hình, mục tiêu đào
tạo đã xác định. Nội dung đào tạo phải tuân thủ nghiêm túc các điều khoản quy
định trong Luật giáo dục, Điều lệ công tác nhà trường quân đội và các văn bản
pháp lý hiện hành; tuân thủ các yêu cầu về nội dung, chương trình khung theo quy định của Bộ Giáo dục và đào tạo
cho các bậc học; Đảm bảo sự phê duyệt của các cấp có thẩm quyền đối với chương
trình, kế hoạch đề bài, giáo trình, giáo án và các nguồn tài liệu tham khảo
trong quá trình đào tạo cán bộ chính trị cấp phân đội.
Thứ hai, đảm bảo tính khoa học,
tính hiện đại, tính thực tiễn của nội dung đào tạo. Bao gồm các vấn đề: Bảo đảm tính
khách quan, chân thực, chuẩn xác của các phạm trù khoa học; tính cơ bản, hệ
thống, chuyên sâu trong nội dung đào tạo. Tính khoa học, đồng bộ của việc xác
định các thành phần: kiến thức- kỹ xảo, kỹ năng- phương pháp sáng tạo- hệ thống
các chuẩn giá trị; Tính khoa học, cân đối, hợp lý, thống nhất của việc xác định
tỷ lệ các khối kiến thức: giáo dục đại cương, giáo dục chuyên nghiệp. Tính
lôgic trong việc sắp xếp tiến trình dạy học các môn học, các bộ môn khoa học.
Sự phù hợp giữa nội dung với mục tiêu đào tạo, điều kiện sư phạm cụ thể của nhà
trường và trình độ của học viên. Đảm bảo
thường xuyên việc cập nhật của nội dung đào tạo với những thành tựu mới nhất
của các lĩnh vực khoa học, công nghệ có liên quan; Sự cập nhật của nội dung đào
với trình độ phát triển hiện tại của khoa học tương ứng. Thực hiện tốt việc dự
báo sự phát triển của nội dung đào tạo cán bộ chính trị cấp phân đội, có độ mở
nhất định, có sự đi trước, đón đầu sự phát triển của lý luận và thực tiễn. Sự
thống nhất, kế thừa, liên thông trong nội dung đào tạo. Đảm bảo sự phù hợp của
nội dung đào tạo với thực tiễn hoạt động của cán bộ chính trị cấp phân đội, thực
tiễn xây dựng quân đội, thực tiễn bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa trong tình
hình mới., thực tiễn sự vận động, phát triển của đất nước hiện nay.
Thứ ba, bảo đảm chuẩn hóa về
chức vụ và học vấn trong nội dung đào tạo. Bao gồm các vấn đề chính là: Chuẩn
hoá nội dung đào tạo theo chức vụ, làm cho nội dung đào tạo đáp ứng tốt nhất
việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ của cán bộ chính trị cấp phân đội, giáo
viên KHXH&NV trong quân đội. Chuẩn hoá nội dung đào tạo về học vấn, làm cho
nội dung đào tạo đáp ứng tốt các yêu cầu về trình độ học vấn đại học chuyên
ngành xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà nước, các chuyên ngành đào tạo giáo viên
KHXH&NV trong quân đội, hướng vào nâng cao trình độ học vấn, năng lực tư
duy lý luận, năng lực tổ chức chỉ huy,
lãnh đạo và thực hành các hoạt động của học viên trong nội dung đào tạo.
Trên đây là một số vấn đề chính
trong thực hiện quan điểm chuẩn hóa, hiện đại hóa giáo dục- đào tạo của Nghị
quyết Đại hội XI Đảng cộng sản Việt Nam vào đổi mới nội dung đào tạo ở Trường
Sĩ quan Chính trị. Quá trình này đòi hỏi phải có sự phối hợp đồng bộ của các
chủ thể giáo dục ở Nhà trường. Trong đó trách nhiệm chủ yếu là ở các khoa giáo
viên và đội ngũ giảng viên của Nhà trường. Vì vậy, cần tạo ra bước chuyển biến,
xây dựng quyết tâm cao cả về nhận thức và trong tổ chức thực hiện vấn đề đổi
mới nội dung đào tạo của Nhà trường hiện nay.
[1]
ĐCSVN, Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn
quốc lần thứ XI, Nxb CTQG, HN 2011, T77.
[2]
SĐD, T 41
[3]
SĐD, T 41, T217
[4]
SĐD, T 41,
[5]
ĐÚTSQCT, Kết luận về việc tiếp tục thực hiện hai NQ chuyên đề lãnh đạo nâng cao
chất lượng giáo dục- đào tạo và xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật… Bắc Ninh
ngày 13/4/2011.
[6]
ĐÚTSQCT, Kết luận về việc tiếp tục thực hiện hai NQ chuyên đề lãnh đạo nâng cao
chất lượng giáo dục- đào tạo và xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật… Bắc Ninh
ngày 13/4/2011.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét